- Katılım
- Ocak 16, 2025
- Mesajlar
- 196,671
- Tepkime puanı
- 0
Ekonomi Servisi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ‘yüksek teknoloji üretimi’ için sermayeye dağıttığı teşvikler milyarlara ulaşırken otomotiv sektörü de teşviklerden payını aldı. Otomotivde sermayeye, 20 Haziran 2012’den bu yana 2 bin 588 Yatırım Teşvik Belgesi düzenlendi. Pek çok yabancı şirket, önemli muafiyetlerle desteklenirken içlerinden Türkiye pazarına kısa süre önce giren BYD dikkati çekti.
Çin merkezli BYD, 2023 sonunda Türkiye pazarına girmiş, hemen ardından geçtiğimiz yıl çeşitli yatırımlarla özellikle Manisa’da üretim tesislerinin faaliyete geçmesi için çalışmalar başlamıştı. Faaliyetlerini sıfır gümrük vergisi gibi pek çok teşvikle yürüten firmanı, ‘Dünyanın en pahalı BYD’si’ni Türkiye’de satması eleştirilere konu olurken Sanayi Bakanı Mehmet Kacır’dan otomotive ilişkin açıklamalar geldi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, CHP Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever’in, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren firmalarla ilgili çeşitli verilere ilişkin yazılı soru önergesini yanıtladı. Kacır, otomotivde sermaye ile ilişkilerin süreceğini duyurdu, yeni yatırımcılar için yeni teşvik paketleri planladığını açıkladı. Bakan Kacır, yanıtında otomotiv sektörüne "yatırım ortamını destekleme" amacıyla pek çok teşvik verildiğini anlattı. "Yatırım projelerine geniş bir yelpazede destekler sağlanıyor" diyen Kacır, bunlar arasında gümrük vergisi muafiyeti, katma değer vergisi istisnası, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi, faiz veya kâr payı desteği, gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi desteği gibi desteklerin mevcut olduğunu ifade etti.
Kacır, soru önergesine verdiği yanıtta "hükümetin yoğun çalışmalarının" başta Çin olmak üzere yabancı sermayenin Türkiye’ye ilgisinin arttığını söyledi. Bakan, "BYD elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile AR-GE/İnovasyon merkezi kurulmasına yönelik yatırımlarına başladığını" da ekledi, "Otomotiv yan sanayimiz başta olmak üzere otomotiv sektörüyle güçlü tedarik bağlantıları bulunan farklı sektörlerdeki yeni yatırımlara yönelik olarak yatırımcılarla görüşmelerimize 2025 yılında da devam edilecektir. Bunların yanı sıra elektrikli araçlar, hidrojen yakıtlı araçlar ve batarya üretimi, Türkiye tarihinin en büyük yatırım destek programı olan HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında açıklanan çağrılar vasıtasıyla da desteklenecektir. Burada yatırımcılarımıza pazar geliştirme destekleri, yatırım yeri imkanları, uygun finansman koşulları ve en üst düzey kamu destekleri sağlanacaktır" dedi.
Kacır, elektrikli araç üretimine toplam 5 milyar dolarlık destekleme bütçesi ayırdıklarını söyleyerek "Otomotiv sektörümüz tedarik zinciriyle birlikte geleceğe hazırlanacak, Batarya Çağrısı çerçevesinde ise 2030 yılına kadar 80 Gwh büyüklüğünde kapasite inşa edilecektir. Sonuç olarak Bakanlığımızca otomotiv sektörünü güçlü kılacak adımlar sürdürülürken bu alandaki teknik bilgi, yenilikçilik, kapasite, üretim ve istihdam yoğun bir şekilde desteklenecektir" ifadelerini kullandı.
Ülkede milyon dolarlık destekler ve çeşitli teşvikler verilen BYD’nin tüketiciye yansıttığı fiyatlar ise tepki çekiyor. Fiyatlar, ‘Dünyanın en pahalı BYD’si’ olarak eleştiriliyor. Avrupa Birliği, Çin üretimi elektrikli araçlara mesafesini, ekonomik olarak da koruyor. Avrupa Komisyonu, 29 Ekim 2024’te Çin’de üretilen elektrikli araçlara yönelik karşı vergiler uygulamaya koymuştu. Komisyon’un 5 yıllık sübvansiyon karşıtı gümrük vergilerine, Çin Makine ve Elektronik Ürün İthalat ve İhracatı Ticaret Odası’ndan tepki geldi.
Oda, AB Genel Mahkemesi’ne itiraz etti. AB’de yüzde 45’e varan gümrük vergisi ile karşı sübvansiyon, Türkiye’de ise sıfır gümrük vergisi ile sübvansiyon alarak satış yapan BYD’nin iki bölge arasındaki fiyat farkı ise tepki çekiyor. Örneğin, markanın Han modelinin aynı versiyonu, Türkiye’de güncel döviz kuru ile 85 bin 472 avroya satılırken AB üyesi Almanya’da satış fiyatı 69 bin avro ile Türkiye’den yüzde 25 daha ucuz. Markanın pek çok modelinin de Türkiye pazarında Çin ve AB fiyatlarından daha pahalıya satılması tepki çekiyor.
BYD Türkiye Genel Müdürü İsmail Ergun, Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci’ye konuşmuş, gümrük vergisi kolaylığına rağmen yüksek seyreden fiyatlara ilişkin açıklamaları tepki çekmişti. Ergun, BYD’nin tüm gümrük vergileri ile ek vergi ve distribütörlük zorunluluklarından muaf olduklarını anlatmıştı. "Aralıkta 6.500 adetten fazla sattık, 2025’te 50 bin adede ulaşırız" hedefi ortaya koyan Ergun, "Fiyat tartışmalarına katılmıyorum, Türkiye şartlarında kendi segmentlerinde en ulaşılabilir fiyatlarla araç satıyoruz. Çin fiyatları ile hatta bazı Avrupa ülkeleri ile karşılaştırma doğru değil" demişti.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ‘yüksek teknoloji üretimi’ için sermayeye dağıttığı teşvikler milyarlara ulaşırken otomotiv sektörü de teşviklerden payını aldı. Otomotivde sermayeye, 20 Haziran 2012’den bu yana 2 bin 588 Yatırım Teşvik Belgesi düzenlendi. Pek çok yabancı şirket, önemli muafiyetlerle desteklenirken içlerinden Türkiye pazarına kısa süre önce giren BYD dikkati çekti.
Çin merkezli BYD, 2023 sonunda Türkiye pazarına girmiş, hemen ardından geçtiğimiz yıl çeşitli yatırımlarla özellikle Manisa’da üretim tesislerinin faaliyete geçmesi için çalışmalar başlamıştı. Faaliyetlerini sıfır gümrük vergisi gibi pek çok teşvikle yürüten firmanı, ‘Dünyanın en pahalı BYD’si’ni Türkiye’de satması eleştirilere konu olurken Sanayi Bakanı Mehmet Kacır’dan otomotive ilişkin açıklamalar geldi.
TEŞVİK YELPAZESİ GENİŞ
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, CHP Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever’in, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren firmalarla ilgili çeşitli verilere ilişkin yazılı soru önergesini yanıtladı. Kacır, otomotivde sermaye ile ilişkilerin süreceğini duyurdu, yeni yatırımcılar için yeni teşvik paketleri planladığını açıkladı. Bakan Kacır, yanıtında otomotiv sektörüne "yatırım ortamını destekleme" amacıyla pek çok teşvik verildiğini anlattı. "Yatırım projelerine geniş bir yelpazede destekler sağlanıyor" diyen Kacır, bunlar arasında gümrük vergisi muafiyeti, katma değer vergisi istisnası, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi, faiz veya kâr payı desteği, gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi desteği gibi desteklerin mevcut olduğunu ifade etti.
ÜST DÜZEY KAMU DESTEĞİ
Kacır, soru önergesine verdiği yanıtta "hükümetin yoğun çalışmalarının" başta Çin olmak üzere yabancı sermayenin Türkiye’ye ilgisinin arttığını söyledi. Bakan, "BYD elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile AR-GE/İnovasyon merkezi kurulmasına yönelik yatırımlarına başladığını" da ekledi, "Otomotiv yan sanayimiz başta olmak üzere otomotiv sektörüyle güçlü tedarik bağlantıları bulunan farklı sektörlerdeki yeni yatırımlara yönelik olarak yatırımcılarla görüşmelerimize 2025 yılında da devam edilecektir. Bunların yanı sıra elektrikli araçlar, hidrojen yakıtlı araçlar ve batarya üretimi, Türkiye tarihinin en büyük yatırım destek programı olan HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında açıklanan çağrılar vasıtasıyla da desteklenecektir. Burada yatırımcılarımıza pazar geliştirme destekleri, yatırım yeri imkanları, uygun finansman koşulları ve en üst düzey kamu destekleri sağlanacaktır" dedi.
5 MİLYAR DOLAR BÜTÇE
Kacır, elektrikli araç üretimine toplam 5 milyar dolarlık destekleme bütçesi ayırdıklarını söyleyerek "Otomotiv sektörümüz tedarik zinciriyle birlikte geleceğe hazırlanacak, Batarya Çağrısı çerçevesinde ise 2030 yılına kadar 80 Gwh büyüklüğünde kapasite inşa edilecektir. Sonuç olarak Bakanlığımızca otomotiv sektörünü güçlü kılacak adımlar sürdürülürken bu alandaki teknik bilgi, yenilikçilik, kapasite, üretim ve istihdam yoğun bir şekilde desteklenecektir" ifadelerini kullandı.
∗∗∗
AB’DE YAPTIRIMA RAĞMEN UCUZ
Ülkede milyon dolarlık destekler ve çeşitli teşvikler verilen BYD’nin tüketiciye yansıttığı fiyatlar ise tepki çekiyor. Fiyatlar, ‘Dünyanın en pahalı BYD’si’ olarak eleştiriliyor. Avrupa Birliği, Çin üretimi elektrikli araçlara mesafesini, ekonomik olarak da koruyor. Avrupa Komisyonu, 29 Ekim 2024’te Çin’de üretilen elektrikli araçlara yönelik karşı vergiler uygulamaya koymuştu. Komisyon’un 5 yıllık sübvansiyon karşıtı gümrük vergilerine, Çin Makine ve Elektronik Ürün İthalat ve İhracatı Ticaret Odası’ndan tepki geldi.
Oda, AB Genel Mahkemesi’ne itiraz etti. AB’de yüzde 45’e varan gümrük vergisi ile karşı sübvansiyon, Türkiye’de ise sıfır gümrük vergisi ile sübvansiyon alarak satış yapan BYD’nin iki bölge arasındaki fiyat farkı ise tepki çekiyor. Örneğin, markanın Han modelinin aynı versiyonu, Türkiye’de güncel döviz kuru ile 85 bin 472 avroya satılırken AB üyesi Almanya’da satış fiyatı 69 bin avro ile Türkiye’den yüzde 25 daha ucuz. Markanın pek çok modelinin de Türkiye pazarında Çin ve AB fiyatlarından daha pahalıya satılması tepki çekiyor.
SIFIR GÜMRÜK VERGİSİ
BYD Türkiye Genel Müdürü İsmail Ergun, Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci’ye konuşmuş, gümrük vergisi kolaylığına rağmen yüksek seyreden fiyatlara ilişkin açıklamaları tepki çekmişti. Ergun, BYD’nin tüm gümrük vergileri ile ek vergi ve distribütörlük zorunluluklarından muaf olduklarını anlatmıştı. "Aralıkta 6.500 adetten fazla sattık, 2025’te 50 bin adede ulaşırız" hedefi ortaya koyan Ergun, "Fiyat tartışmalarına katılmıyorum, Türkiye şartlarında kendi segmentlerinde en ulaşılabilir fiyatlarla araç satıyoruz. Çin fiyatları ile hatta bazı Avrupa ülkeleri ile karşılaştırma doğru değil" demişti.