TÜRKİYE’DE BEYİN-MAKİNE ARAYÜZÜ ÇALIŞMALARI VE NEURALINK’E DOĞRU İLK ADIMLAR

Elizabet

Administrator
Yönetici
Katılım
Ocak 16, 2025
Mesajlar
196,484
Tepkime puanı
0
Eski bilim kurgu filmleri artık günümüzde adım adım gerçekleşiyor. Meraklısı olduğum bu tarzın birçok filmini defalarca izlemiştim. Neuralink benzeri konuları ele alan bazı filmleri aşağıda paylaştım ve izlemenizi de tavsiye ederim. 1. Transcendence (2014): Bilincin dijital bir forma aktarılmasını konu alan bu film, yapay zekâ, beyin- bilgisayar arayüzü ve insan-makine birleşimi üzerine odaklanır. 2. Upgrade (2018): Ana karakter, beynine yerleştirilen bir çip sayesinde fiziksel yetenekler kazanır ve yapay zekâ ile insan sinir sistemi arasındaki etkileşimi gösterir. 3. Ghost in the Shell (1995/2017): Beyin-bilgisayar arayüzü ve insan zihninin dijitalleştirilmesi konularını ele alan bu film, insan-makine entegrasyonu ve kimlik sorunlarını inceler. Bu filmler, Neuralink’in hedeflediği gibi insan beyni ile teknolojiyi birleştiren senaryolar sunar. Nedir Neuralink? Elon Musk’ın beyin çip projesi, Neuralink adlı şirketi tarafından geliştirilen bir girişimdir ve bu isimle de anılır. Amaç, beyin-makine arayüzü (BMI) teknolojisiyle insan beynine bir çip yerleştirerek beyinle doğrudan iletişim kuran cihazlar üretmektir. Proje birkaç aşamadan geçiyor ve geniş bir kullanım alanı hedefliyor. Neuralink Projesinin Aşamaları 1. Araştırma ve Geliştirme: İlk aşama, beyin sinyallerini anlamaya yönelik çalışmalarla başladı. Neuralink, sinir hücrelerinden gelen elektrik sinyallerini algılayacak mikro elektrotlar geliştirdi. Çipin, beyne zarar vermeden yerleştirilebilmesi için özel robotik cerrahi teknikleri geliştirildi. Musk’ın vizyonunda bu süreç, basit ve hızlı bir ameliyat olacak şekilde tasarlandı. 2. Hayvan Deneyleri: Neuralink, ilk denemelerini hayvanlar üzerinde yaptı. 2020'de bir domuz üzerinde başarılı bir beyin çipi yerleştirme denemesi duyuruldu. Çip, domuzun beyin sinyallerini okuyor ve analiz ediyordu. Daha sonra 2021'de, bir maymuna beyin çipi takıldı ve bu maymunun bir video oyununu zihniyle oynadığı gösterildi. 3. İnsan Deneyleri: Elon Musk'ın şirketi Neuralink, henüz insanlar üzerinde beyin çipi takma deneylerine resmi olarak başlamadı, ancak bu konuda ilerleme kaydediyor. Neuralink, insan deneylerine başlamak için ABD Gıda ve İlaç İdaresi'nden (FDA) onay almayı hedefledi ve bu onay süreci 2023 yılı itibariyle gerçekleşti. 2023 yılında Neuralink, FDA'dan insanlar üzerinde klinik deneyler yapmak için onay aldığını duyurdu. Ancak, şu ana kadar bu deneylerin gerçekten başlayıp başlamadığı veya hangi aşamada olduğu konusunda net bir bilgi paylaşılmadı. Musk’ın hedefi, felç gibi nörolojik hastalıklara sahip insanlarda beyin çipi kullanarak deneyler yapmaktır, ancak bu süreç düzenleyici onaylar ve güvenlik testleri açısından çok dikkatli ilerlemektedir. Bu deneylerin yakın gelecekte başlaması bekleniyor, ancak halen büyük oranda hazırlık aşamasında olduğu söylenebilir. Teknolojinin Yapısı Neuralink’in çipi, insan beynindeki nöronlardan elektriksel sinyalleri toplar. Çip, çok ince ve esnek elektrotlardan oluşan bir yapıya sahiptir. Beyne yerleştirildiğinde, bu elektrotlar sinir hücrelerine yakın bir konumda sinyalleri algılar ve kablosuz bir cihazla iletişim kurar. Neuralink'in Hedeflediği Kullanım Alanları 1. Nörolojik Hastalıklar: Neuralink’in ilk hedeflerinden biri, felç, Parkinson hastalığı, Alzheimer, epilepsi gibi nörolojik rahatsızlıkların tedavisine yardımcı olmak. Çip, beyinle vücut arasındaki iletişimi yeniden sağlamayı veya beyindeki hasarlı bölgeleri bypass etmeyi hedefler. 2. Protez Kontrolü: Felçli ya da uzuv kaybı yaşamış bireylerin, beyin sinyalleri aracılığıyla protezlerini kontrol edebilmesi planlanıyor. Kullanıcılar, düşünce gücüyle robotik kollar veya bacakları hareket ettirebilirler. 3. Görme ve İşitme Yetilerinin Geri Kazanılması: Neuralink, göz veya kulak hasarlarından kaynaklanan sorunların tedavisi için de kullanılabilir. Beyin çipi, hasarlı duyusal sinirlerin işlevini üstlenebilir. 4. Bilişsel Gelişim: Neuralink, sadece tıbbi alanda değil, bilişsel performansı artırmaya yönelik de kullanılabilir. Örneğin, hafıza geliştirme, hızlı bilgi işleme gibi yetenekler kazandırmayı hedefleyen uzun vadeli projeleri var. 5. İnsan-Bilgisayar Entegrasyonu: Musk’ın uzun vadeli hedeflerinden biri, insanların yapay zeka ile entegre bir şekilde çalışmasını sağlamak. Bu, yapay zeka ile insan beyni arasında doğrudan bir iletişim köprüsü kurarak insanların bilişsel yeteneklerini artırabilir. Neuralink henüz erken geliştirme aşamalarında olsa da, büyük bir potansiyele sahip. Elon Musk, bu teknolojiyle insanların birçok hastalığı tedavi edebileceğini ve gelecekte insan zihnini yapay zeka ile entegre ederek yeni bir çağ başlatacağını düşünüyor. Türkiye'de, Neuralink benzeri beyin-makine arayüzü (BMI) veya beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) üzerine yapılan çalışmalar son yıllarda hız kazanmış durumda. Bu çalışmalar genellikle üniversiteler, araştırma merkezleri ve savunma sanayiine yönelik projeler yürüten şirketler tarafından sürdürülüyor. Türkiye’deki Çalışmalar: 1. Üniversiteler ve Akademik Araştırmalar: Boğaziçi Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve ODTÜ gibi önde gelen üniversitelerde, beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) ve nöroteknoloji konularında araştırma laboratuvarları bulunmakta. Bu laboratuvarlarda özellikle EEG (elektroensefalografi) temelli BCI sistemleri, beyin sinyallerinin analizi, zihinsel komutlarla cihaz kontrolü gibi projeler üzerinde çalışmalar yapılmakta. Bilkent Üniversitesi’nde Ulusal Manyetik Rezonans Araştırma Merkezi (UMRAM), nöroteknoloji ve nörobilim konularında geniş çapta araştırmalar yürütmektedir. Özellikle fMRI (fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme) ve EEG ile beyin sinyallerinin analizi üzerine çalışmaları mevcut. 2. ASELSAN ve TÜBİTAK Projeleri: ASELSAN gibi savunma sanayi şirketleri, insan-makine arayüzü projeleri üzerinde çalışmakta ve bu alanda bazı temel araştırmalar yürütmektedir. Ancak, bu çalışmalar genellikle askeri amaçlı olup, insan-makine etkileşimleri üzerine odaklanmakta. TÜBİTAK, çeşitli nöroteknoloji projelerini fonlamakta ve beyin-makine arayüzleri konusunda araştırma yapan üniversite ve enstitülere destek vermektedir. 3. Nöroteknoloji Girişimleri ve Özel Şirketler: Türkiye’de bazı özel teknoloji şirketleri ve girişimler, nöroteknoloji ve BCI üzerine çalışmalar yapmaktadır. Bu alanda EEG veya diğer invaziv olmayan teknikleri kullanarak, engelli bireylerin protez veya tekerlekli sandalye gibi cihazları zihinsel komutlarla kontrol etmelerine yönelik araştırmalar sürmektedir. Neuralink Benzeri Çalışmaların Durumu Türkiye’deki bu çalışmalar genellikle invaziv olmayan beyin-bilgisayar arayüzlerine (örn. EEG tabanlı sistemler) odaklanmaktadır. Neuralink'in yaptığı gibi doğrudan beyne yerleştirilen invaziv implantlar konusunda henüz Türkiye’de benzer bir ölçekte ve kapsamda çalışma bulunmuyor. Neuralink'in çalışmaları, beyin dokusuna doğrudan yerleştirilen elektrotlar ve beyin sinyallerini daha hassas bir şekilde ölçen sistemlere dayandığı için daha kompleks ve ileri düzey biyomedikal mühendislik gerektiren projeler. Ancak, Türkiye’de beyin-bilgisayar arayüzü konusunda yapılan araştırmalar ve projeler, gelecekte bu alanda gelişmelerin önünü açabilecek potansiyele sahip. Özetle, Türkiye’de bu alanda çalışmalar olsa da, Neuralink’in odaklandığı seviyede invaziv implant teknolojileri üzerinde yoğunlaşan bir proje henüz yok. Ancak, akademik araştırmalar ve kamu/özel sektör iş birliği ile bu tür teknolojilerin temelleri atılmaya devam ediyor. Anlayacağınız gidecek daha çok ama çok yolumuz var..
 
Üst